मुंबई: विविध समस्यांचा सामना करणाऱ्या आणि संकटात सापडलेल्या महिलांना तात्काळ मदत व संरक्षण मिळवून देण्यासाठी महाराष्ट्र शासनाच्या महिला व बाल विकास विभागाने एक अत्यंत महत्त्वपूर्ण पाऊल उचलले आहे. ‘आपले सरकार’ उपक्रमांतर्गत महिलांना कायदेशीर, सामाजिक आणि मानसिक स्तरावर भक्कम आधार देण्यासाठी ‘१८१’ (181) ही टोल-फ्री हेल्पलाईन सेवा अविरतपणे सुरू करण्यात आली आहे.
अधिकृत माहितीनुसार, केंद्र सरकारच्या ‘मिशन शक्ती’ अंतर्गत ही विशेष सुविधा महिलांसाठी उपलब्ध करून देण्यात आली असून “तुम्ही एकट्या नाही आहात, आम्ही तुमच्या सोबत आहोत” हा विश्वास या माध्यमातून महिलांना दिला जात आहे.
काय आहेत ‘१८१’ हेल्पलाईनची मुख्य वैशिष्ट्ये?
महिलांच्या सक्षमीकरणासाठी आणि तातडीच्या संरक्षणासाठी ही हेल्पलाईन खालील प्रकारे अत्यंत उपयुक्त ठरणार आहे:
मिशन शक्ती अंतर्गत सुविधा: ही सेवा केंद्र आणि राज्य शासनाच्या संयुक्त विद्यमाने महिलांच्या सर्वांगीण सुरक्षेसाठी चालवली जाते.
संकटग्रस्त महिलांसाठी अत्यंत उपयुक्त: घरगुती हिंसाचार, छळवणूक किंवा कोणत्याही आणीबाणीच्या प्रसंगात सापडलेल्या महिलांना या हेल्पलाईनद्वारे तात्काळ आपत्कालीन मदत मिळवून दिली जाते.
शासकीय योजनांची माहिती आणि समुपदेशन: महिला कल्याणाच्या विविध शासकीय योजनांची अचूक माहिती देण्यासोबतच, मानसिक तणावाखाली असलेल्या महिलांना तज्ज्ञांद्वारे मोफत समुपदेशन (Counselling) देखील केले जाते.
गरजेनुसार तात्काळ सहायता: तक्रारदार महिलेच्या गरजेनुसार कायदेशीर सल्ला, वैद्यकीय मदत किंवा पोलीस प्रशासकीय मदत मिळवून देण्यासाठी ही यंत्रणा मध्यस्थ म्हणून काम करते.
“आपली सेवा आमचे कर्तव्य”
सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्थेसह, म्हणजेच महाराष्ट्र राज्य परिवहन मंडळाच्या (ST Bus) प्रवासादरम्यान किंवा इतर कोणत्याही ठिकाणी महिलांना असुरक्षित वाटल्यास त्या थेट या क्रमांकावर संपर्क साधू शकतात. सल्ला, मार्गदर्शन आणि तातडीच्या मदतीसाठी महिलांनी कोणत्याही भीतीशिवाय ‘१८१’ या क्रमांकावर आत्ताच कॉल करावा, असे आवाहन प्रशासनाकडून करण्यात आले आहे.
ग्रामीण भागापासून ते शहरी भागातील शेवटच्या घटकापर्यंतच्या प्रत्येक महिलेला न्याय आणि सुरक्षिततेचे कवच देणारी ही हेल्पलाईन खऱ्या अर्थाने संकटसमयी मैत्रिणीची भूमिका बजावत आहे.
– ब्युरो रिपोर्ट, युवा प्रभाव न्यूज
